WhatsApp Business API, Meta’nın bugünkü adıyla WhatsApp Business Platform, işletmelerin WhatsApp’ı kendi yazılımlarına bağlamasını sağlayan arayüzdür. Onaylı şablonlarla çok sayıda müşteriye mesaj göndermeyi, sipariş bildirimlerini otomatikleştirmeyi ve gelen mesajları kendi sistemlerinizden yanıtlamayı mümkün kılar. Telefondaki WhatsApp Business uygulamasından farkı ölçek ve entegrasyondur; karşılığında Meta’nın şablon, fiyat ve izin kurallarına, Türkiye’de ayrıca 6563 sayılı Kanun, İYS ve KVKK yükümlülüklerine uymanız gerekir.
WhatsApp Business uygulaması mı, Platform mu?
WhatsApp’ın yardım merkezine göre WhatsApp Business uygulaması küçük işletmeler içindir: ücretsiz indirilir ve müşterilerle tek bir cihazdan yazışmayı sağlar. WhatsApp Business Platform ise orta ve büyük işletmelerin yüksek hacimli yazışmaları yönetmesi için tasarlanmıştır; doğrudan ya da bir çözüm ortağı (Business Solution Provider) üzerinden kullanılır.
| Konu | WhatsApp Business uygulaması | WhatsApp Business Platform |
|---|---|---|
| Hedef | Küçük işletmeler | Orta ve büyük işletmeler |
| Kullanım | Telefondan, tek cihaz | API üzerinden; kendi yazılımınız ya da bir konsol |
| Ölçek | Yüzlerce müşteri | Yüksek hacim, mesaj limitlerine bağlı |
| Ücret | Ücretsiz | Teslim edilen şablon mesaj başına |
Platform’un mesaj gönderen bileşeni Cloud API’dir. Meta’nın dokümanına göre kullanmak için bir Meta işletme portföyü (business portfolio) ve buna bağlı bir WhatsApp Business hesabı gerekir; şablonları ve telefon numaralarını yöneten Business Management API de aynı paketin parçasıdır. Pratik ayrım şöyle: müşterilerle elle yazışıyorsanız uygulama yeterlidir. Sipariş sisteminizden otomatik bildirim, binlerce kişiye kampanya ya da birden fazla temsilcinin ortak gelen kutusu gerekiyorsa Platform’a geçersiniz.
Şablonlar, 24 saatlik pencere ve fiyatlandırma
Müşteri hizmeti penceresi
Bir kullanıcı size yazdığında 24 saatlik müşteri hizmeti penceresi açılır ve kullanıcının son mesajından 24 saat sonra kapanır. Pencere açıkken serbest metin, görsel ya da etkileşimli mesajla yanıt verebilirsiniz. WhatsApp Business mesajlaşma politikasına göre pencere dışında yalnızca onaylı mesaj şablonları gönderilebilir. Müşteriye ilk siz yazıyorsanız, toplu gönderimde olduğu gibi, şablon kullanmak zorundasınız.
Şablon kategorileri
Meta’nın kategori rehberine göre her şablon üç kategoriden birine girer:
- Pazarlama (marketing): Bilinirlik, satış ve yeniden hedefleme amaçlı mesajlar. Kategorisi belirsiz ya da karışık içerikli şablonlar da buraya girer.
- Yardımcı (utility): Kullanıcının bir işlemiyle tetiklenen, tanıtım içermeyen mesajlar: sipariş onayı, kargo bildirimi.
- Kimlik doğrulama (authentication): Tek kullanımlık şifre göndermenin tek yolu.
Şablonlar oluşturulduğunda otomatik incelenir; Meta incelemenin 24 saate kadar sürebileceğini belirtir. İndirim kodu içeren bir sipariş bildirimi pazarlama sayılır. 9 Nisan 2025’ten bu yana, utility olarak gönderdiğiniz ama içeriği pazarlama olan bir şablon pazarlama kategorisinde onaylanıyor. Olumsuz geri bildirim alan ya da az okunan şablonlar ise duraklatılabiliyor.
Fiyat modeli (Ekim 2026 itibarıyla)
Meta’nın fiyatlandırma dokümanına göre model şöyle işliyor:
- 1 Temmuz 2025’ten beri ücret konuşma başına değil, mesaj başına alınıyor ve yalnızca şablon mesaj teslim edildiğinde ödeniyor.
- Şablon olmayan mesajlar, yani pencere içindeki yanıtlarınız ücretsiz.
- Pencere açıkken gönderilen utility şablonları ücretsiz; pazarlama şablonları her durumda ücretli.
- Tutar; şablon kategorisine, alıcının telefon numarasının ülke koduna ve utility ile authentication için aylık hacim kademesine göre değişiyor. Türkiye (+90) fiyat tablosunda ayrı bir pazar olarak yer alıyor.
- Meta fiyatları yalnızca çeyrek başlarında, önceden duyurarak değiştirebiliyor.
Yani toplu gönderimin maliyetini asıl belirleyen pazarlama şablonlarıdır. Güncel tutarları bütçe yapmadan önce Meta’nın fiyat tablosundan kontrol edin.
İzin, kalite puanı ve mesaj limitleri
Meta, işletmenin bir kişiye mesaj başlatabilmesi için önceden izin (opt-in) almasını şart koşar. İzin metni, kişinin hangi işletmeden mesaj almayı kabul ettiğini açıkça söylemelidir. İzin web sitesi, SMS, telefon (IVR) ya da imzalı form gibi yollarla alınabilir. Meta ayrıca sipariş güncellemesi ve kampanya gibi her mesaj türü için ayrı izin almayı öneriyor ve yürürlükteki yasalara uymanın işletmenin sorumluluğunda olduğunu vurguluyor.
Meta İşletme Yardım Merkezi’ne göre numaranızın kalite puanı, son 7 günde gönderdiğiniz mesajlara kullanıcıların verdiği tepkiyle, özellikle engelleme nedenleri ve şikâyetlerle belirlenir. Puan yeşil (yüksek), sarı (orta) ve kırmızı (düşük) olarak gösterilir. Engelleme nedenleri arasında “Kaydolmadım” ve “Spam” da var; izin vermemiş kişilere giden mesajlar tam da bu nedenlerle engellenmeye açıktır.
Mesaj limiti, 24 saatlik kayan bir sürede pencere dışında mesaj gönderebileceğiniz benzersiz kişi sayısıdır ve işletme portföyünüzdeki tüm numaralar tarafından paylaşılır. Yeni portföyler 250 kişiyle başlar. İşletme doğrulaması gibi bir adımı tamamladığınızda Meta mesaj kalitenizi inceler ve onaylarsa limit 2.000’e çıkar; ardından yüksek kaliteli gönderim yapıp son 7 günde limitin en az yarısını kullandıkça otomatik olarak 10.000, 100.000 ve sınırsız kademelerine geçer. Meta ayrıca bir kullanıcının alabileceği pazarlama şablonu sayısına kullanıcı başına sınır uygular; her pazarlama mesajının teslim edileceğini varsaymayın.
Türkiye’de izin: 6563 sayılı Kanun, İYS ve KVKK
Meta’nın kuralları Türk hukukundaki yükümlülüklerin yerine geçmez. Ekim 2026 itibarıyla öne çıkan noktaları aşağıda özetledik; bu bir hukuki görüş değildir, kendi akışınızı hukuk danışmanınızla netleştirin.
Önceden onay. 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 6. maddesine göre ticari elektronik iletiler alıcılara ancak önceden onayları alınarak gönderilebilir. Kanundaki tanım telefon, e-posta ve kısa mesaj gibi araçları sayar ve “gibi vasıtalar” diyerek listeyi açık bırakır. WhatsApp mevzuatta adıyla geçmez; temkinli yaklaşım, WhatsApp kampanya mesajlarını da SMS’teki gibi önceden onaya bağlamaktır.
İYS. İleti Yönetim Sistemi (İYS), Ticaret Bakanlığı’nın görevlendirmesiyle TOBB’un kurduğu, ticari ileti izinlerinin tutulduğu ulusal veri tabanıdır. Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik’e göre İYS’de onayı bulunmayan alıcılara ticari elektronik ileti gönderilemez; İYS dışında alınan onaylar üç iş günü içinde İYS’ye kaydedilir, kaydedilmeyenler geçersiz sayılır. İYS’nin sık sorulan sorular sayfası, ticari ileti gönderen hizmet sağlayıcıların sisteme kaydolmasının zorunlu olduğunu belirtir. İYS’nin kanalları arama, mesaj ve e-posta olarak tanımlıdır; WhatsApp izinlerinin hangi kanalda tutulacağını hukuk danışmanınıza sorun.
Onay nasıl alınır? Yönetmeliğe göre onay yazılı olarak, elektronik ortamda ya da İYS üzerinden alınabilir. İYS dışında alınan onayda alıcının olumlu beyanı, adı soyadı ve iletişim adresi bulunmalıdır. Elektronik ortamda alınan onay için 24 saat içinde, ret imkânı da içeren bir teyit iletisi gönderilir. Onay istemek için ticari ileti gönderilemez. Onayın alındığını ispat yükü hizmet sağlayıcıdadır ve kayıtlar onayın geçerliliği sona erdikten sonra üç yıl saklanır.
İstisnalar. Yönetmeliğin 6. maddesine göre abonelik, üyelik, tahsilat, borç hatırlatma, bilgi güncelleme, satın alma ve teslimat gibi konulardaki bilgilendirme iletileri için önceden onay gerekmez; ancak bu iletiler ürün ya da hizmet tanıtımı içeremez. İYS’ye göre kutlama ve tebrik mesajları ise onay gerektirir.
KVKK. KVKK, yani 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, telefon numarası ve yazışmalar gibi kişisel verilerin işlenmesini düzenler ve ticari ileti onayından ayrı bir rejimdir; İYS de KVKK kapsamında alınan onayların İYS’ye yüklenmesinin gerekmediğini belirtir. Kanunun 10. maddesi, verileri toplarken kişiyi kimin, hangi amaçla ve hangi hukuki sebeple veri işlediği konusunda aydınlatmanızı ister; 5. madde açık rızanın yanında sözleşmenin ifası gibi başka işleme şartları da sayar. Veriler yurt dışındaki bir hizmet sağlayıcıya aktarılıyorsa 2024’te değişen 9. madde devreye girer: yeterlilik kararı yoksa standart sözleşme gibi bir güvence gerekir ve standart sözleşme imzadan itibaren beş iş günü içinde Kişisel Verileri Koruma Kurumu’na bildirilir.
Sipariş bildirimleri, webhook’lar ve ret talepleri
E-ticarette sık görülen bir senaryo, sipariş ve kargo bildirimlerinin WhatsApp’tan gönderilmesidir. Akış genellikle şöyle kurulur:
- Mağazanız sipariş ödendiğinde ya da kargoya verildiğinde bir webhook ile sisteminize haber verir.
- Sisteminiz sipariş numarası ve kargo kodu gibi bilgileri utility şablonundaki değişkenlere yerleştirip Cloud API’ye gönderir.
- Meta, mesajın durumunu ve müşterinin yanıtlarını sizin webhook adresinize bildirir.
Meta’nın webhook dokümanına göre adresiniz 200 dışında bir yanıt verirse Meta bildirimi azalan sıklıkla 7 güne kadar yeniden dener; aynı bildirim birden fazla gelebilir, işleyiciniz bunu iki kez işlememelidir. Graph API webhook rehberi geçerli bir TLS sertifikası ister ve isteklerin X-Hub-Signature-256 başlığıyla doğrulanmasını önerir. Gelen bildirimleri bir kuyruğa alıp ayrı bir işleyicide işlemek, yoğun saatlerde zaman aşımlarını azaltır. Benzer mimari kararlar için monolitten mikroservise geçiş yazımıza da göz atabilirsiniz.
Ret taleplerini yönetmek
WhatsApp Business mesajlaşma politikası, kişinin WhatsApp içinde ya da dışında ilettiği tüm durdurma taleplerine uymanızı ister. Yönetmelik de her ticari iletide kolay ve ücretsiz bir ret yolu sunmanızı, retin iletinin geldiği kanaldan yapılabilmesini, talebin ardından üç iş günü içinde gönderimi durdurmanızı ve İYS dışında aldığınız ret bildirimlerini üç iş günü içinde İYS’ye bildirmenizi şart koşar. Pratikte “İPTAL” ya da “STOP” yazan kişinin otomatik olarak gönderim listelerinden çıkması gerekir.
Bu akışları tek panelde toplamak için AntApp’i geliştirdik. AntApp, Next.js ile geliştirilmiş ve Meta WhatsApp Cloud API’yi kullanan bir WhatsApp Business konsolu: toplu gönderim, kişi ve liste yönetimi, sipariş ve webhook otomasyonu, gelen kutusu, İPTAL/STOP yanıtlarına karşı opt-out koruması ve WooCommerce eklentisi sunuyor. Ayrıntıları AntApp vaka çalışmasında anlattık. Hangi aracı kullanırsanız kullanın, İYS bildirimi gibi yasal adımları da sürecinize eklemeyi unutmayın.
Sık sorulan sorular
Sipariş ve kargo bildirimleri için izin gerekir mi?
Yönetmelik, tanıtım içermeyen satın alma ve teslimat bilgilendirmeleri için önceden ticari ileti onayı aramaz. Meta ise WhatsApp’ta işletmenin başlattığı mesajlar için opt-in ister. Ödeme sayfasına “Sipariş bilgilerimi WhatsApp’tan almak istiyorum” gibi bir onay kutusu koymak iki tarafı da karşılamanın pratik yoludur. Bildirime indirim kodu eklerseniz mesaj Meta’ya göre pazarlama kategorisine geçer, mevzuata göre de ticari ileti niteliği kazanabilir.
Hazır bir telefon listesine toplu gönderim yapabilir miyim?
Hayır. Meta’nın kuralları, mesajı gönderen işletmeden alınmış izin ister. İYS de onayın her hizmet sağlayıcı için ayrı alınması gerektiğini belirtir; acentelik ve bayilik gibi sınırlı istisnalar dışında başka bir işletmenin aldığı onayı kullanamazsınız.
Sonuç
WhatsApp Business Platform, sipariş bildirimlerinden kampanyalara kadar müşteri iletişimini otomatikleştirmenin pratik bir yolu; ama şablon kategorileri, 24 saatlik pencere, mesaj başına ücret ve kalite puanı gibi kurallarla çalışır. Türkiye’de buna önceden onay, İYS kaydı, üç iş günü içinde ret işleme ve KVKK aydınlatması eklenir.
WhatsApp’ı sipariş sisteminize ya da CRM’inize bağlamayı düşünüyorsanız birlikte bakabiliriz. Entegrasyonu web ve mobil uygulama geliştirme, webhook ve kuyruk altyapısını yazılım mimarisi ve DevOps hizmetlerimizde ele alıyoruz.
